تاریخ انتشار: 1396/12/15 - 09:43
تعداد بازدید: 492

شايد برايتان عجيب باشد اما خانم‌هايي هستند كه دردهاي دوره ماهانه‌شان از روز دوم و سوم بيشتر شده و حتي تا بعد از اتمام قاعدگي نيز رفع نمي‌شود! حتي بدتر از آن در هر سيكل اين درد بيشتر از ماه قبل مي‌شود و هميشه لكه بيني دارند. در اين موارد بايد به بيماري «اندومتريوز» مشكوك شد و تست‌هاي لازم را انجام داد و اگر تشخيص تاييد شد هرچه سريع‌تر درمان را آغاز كرد زيرا اين بيماري مي‌تواند منجر به خونريزي‌هاي شديد و نازايي شود. دكتر آزيتا صفارزاده، در اين مقاله در اين باره توضيح مي‌دهد.

وقتي بافت رحم به داخل رحم اكتفا نمي‌كند!

كاشته شدن بافت رحم در قسمتي غير از جدار داخلي رحم را «اندومتريوز» مي‌گويند. بافت داخل رحم «آندومتر» نام دارد و اين بافت ممكن است به دلايل مختلفي در مكان‌هايي به غير از رحم كاشته شود. براي مثال اگر هنگام دوره ماهانه خون به جاي اينكه خارج شود، از لوله‌ها به داخل حفره شكمي بريزد ممكن است منجر به اندومتريوز شود. عوامل ارثي نيز مي‌توانند باعث شوند از ابتداي تولد بافت آندومتر در جايي خارج از حفره آندومتر براي مثال داخل شكم، تخمدان و گاهي حتي در روده، زانو و ريه كاشته شود. همچنين تغييرات بعدي سلول‌ها نيز ممكن است باعث شود اين سلول‌ها تبديل به بافت لايه پوشاننده داخلي رحم شوند.
 
البته به تازگي آلودگي هوا نيز يكي از عوامل افزايش وقوع اين بيماري در خانم‌ها ذكر شده است. معمولا مقدار كمي از خون دوره ماهانه به داخل شكم برمي‌گردد اما اگر راه خروجي بسته شده باشد، يعني راهي كه خون بايد از طريق آن از رحم به طرف واژن و به بيرون بيايد به علتي دچار اختلال باشد اين مي‌تواند باعث برگشت خون بيشتر و اندومتريوز شود. براي مثال ممكن است در سوراخ داخلي يا خارجي دهانه رحم تنگي وجود داشته باشد يا چسبندگي يا ناهنجاري‌هاي رحمي از جمله رحم‌هاي دوشاخ، سپتوم دار، تك شاخ و... يا در قسمت دهانه خروجي ناهنجاري مطرح باشد. تمام اين عوامل مي‌توانند باعث شوند خون به داخل شكم برگردد. البته يكي از دلايل كمتر شايع آن نيز پرده بكارت است كه در اين حالت باقي ماندن خون در واژن و داخل رحم مي‌تواند منجر به اندومتريوز شود.
 
راه‌هاي تشخيص

تنها راه تشخيص قطعي اندومتريوز انجام لاپاراسكوپي و ديدن حفره شكم است. البته اين كار معمولا در مرحله اول انجام نمي‌شود چون به هرحال نوعي عمل جراحي محسوب مي‌شود. اما اگر در تشخيص بيماري واقعا به مشكل بربخوريم اين كار را انجام مي‌دهيم. علاوه بر اين، يكي از راه‌هاي جديدي كه بسيار كمك‌كننده بوده است. استفاده از ام‌آر‌آي و انجام تستي به نام 125CA است. اين تست تا حد زيادي به تشخيص اندومتريوز كمك مي‌كند، زيرا ماركرها معمولا در اين افراد افزايش پيدا مي‌كنند.
 
مواردي بوده است كه بيمار فكر مي‌كرده بواسير يا هموروئيد دارد و به دنبال درمان آن بوده است. اما پزشك در معاينه و سونوگرافي «اندوركتال» متوجه نقاط آبي رنگ و قهوه‌اي رنگي شده است كه از آنها خون دفع مي‌شود بدون اينكه در آن قسمت واريس مهمي وجود داشته باشد. بواسير در حقيقت واريس وريدهاي ناحيه روده است اما اين نقاط تكي هستند و دورشان عروق خاصي نيست و با اين حال خونريزي مي‌كنند. اندومتريوز مي‌تواند به‌راحتي با بواسير اشتباه گرفته شود.

قاعدگي هاي خيلي دردناك و لكه بيني داريد؟

علائم بيماري اندومتريوز متعدد و غيراختصاصي هستند. يكي از شايع‌ترين علائم آن دردهاي هنگام دوره ماهانه است كه در روزهاي سوم و چهارم معمولا بدتر مي‌شود، درست برعكس افراد عادي كه دردهايشان روز اول و دوم بيشتر است. حتي بعد از اتمام دوره ماهانه نيز مدت زيادي طول مي‌كشد تا اين درد كاملا از بين برود. متاسفانه درد هنگام دوره ماهانه با گذشت زمان بدتر مي‌شود، يعني هرماه بيمار احساس مي‌كند از ماه قبل بدتر شده است چون نقاط اندومتريوز هربار خونريزي بيشتري خواهند داشت و درد شديدتر مي‌شود. البته حتما دليلي ندارد خونريزي نيز به همراه درد بيشتر از 7 روز طول بكشد اما متاسفانه يكي از علائم اين افراد لكه بيني است كه ممكن است بيش از 7 روز هم مشاهده شود.
 
گاهي اوقات اين بيماري با كيست‌هاي داخل تخمدان همراه است كه اين كيست‌ها نيز باعث درد شديد هنگام دوره ماهانه مي‌شوند. در اين افراد اگر سونوگرافي انجام دهيم كيست‌هايي را در تخمدان مي‌بينيم كه داخل‌شان خون است. اين كيست‌ها «كيست شكلاتي» نام دارند و به راحتي مشخص مي‌شوند. از ديگر علائم اندومتريوز مي‌توان به درد هنگام نزديكي و لكه بيني بين دو عادت ماهانه اشاره كرد. علاوه براين، گاهي اوقات در معاينه پشت رحم يا كلدوساك خلفي، بيمار دردهايي را احساس مي‌كند كه اين دردها نيز به دليل نقاط اندومتريوز در پشت رحم ايجاد مي‌شوند.

خانم هاي مسن نگران نباشند

اندومتريوز امروزه ديگر در سن و سال خاصي اتفاق نمي‌افتد. اين بيماري معمولا در افراد بالاي 25 تا 30 سال ايجاد مي‌شد اما هم‌اكنون بيمارهاي 17، 18 و 19 ساله نيز داريم. برخي افراد معتقدند، هرقدر قاعدگي فرد در سن پايين تري شروع شود در خطر بيشتري براي ابتلا به اين بيماري وجود دارد اما اندومتريوز با اين موضوع ارتباط زيادي ندارد و بيشتر به نژاد فرد، آلودگي هوا و عواملي كه مانع خروج خون مي‌شوند ارتباط دارد. وزن مناسب، رژيم غذايي سالم و ورزش همگي در ايجاد اين بيماري موثر هستند. بايد بدانيد از لحاظ تئوريكي، احتمال وقوع اين بيماري بعد از يائسگي وجود ندارد زيرا ديگر هورموني وجود ندارد و عادت ماهانه‌اي اتفاق نمي‌افتد.

درمان مجردها و متاهل‌ها متفاوت است؟

درمان اين بيماري بستگي دارد به اينكه آيا بيمار مي‌خواهد باردار شود يا خير. اگر بيمار ازدواج نكرده باشد و هنوز تمايل به باروري نداشته باشد معمولا از درمان‌هاي نگهدارنده يعني درمان‌هاي دارويي استفاده مي‌شود تا بيمار اعمال جراحي كمتري را متحمل شود. براي مثال مي‌توان به صورت مداوم از قرص‌هاي ضدبارداري استفاده كرد. به اين ترتيب كه بيمار قرص‌ها را 6 ماه مي‌خورد و يك ماه استراحت مي‌كند. در اين 6 ماه قرص‌ها اكثرا بايد به طور پشت‌سر هم خورده شود يعني هر جعبه قرصي كه تمام مي‌شود جعبه بعدي بايد بلافاصله شروع شود تا دوره ماهانه اتفاق نيفتد و نقاط اندومتريوز خونريزي نداشته باشند.
 
مرحله بعدي استفاده از آمپول‌هاي «دكاپپتيل» يا «ديفرلين» است كه اين آمپول‌ها 28 روز يك بار تزريق مي‌شوند و باعث يائسگي دارويي يا يائسگي كاذب مي‌شوند. به اين ترتيب بيمار عادت ماهانه نمي‌شود و خونريزي و درد نخواهد داشت. اما متاسفانه همه اين داروها، چه قرص‌هاي ضدبارداري و چه آمپول‌ها عوارض جانبي خود را دارند. با اين حال اگر بيماري چند بار عمل شده باشد و سنش هنوز كم باشد و ازدواج نكرده باشد مي‌تواند به صورت نوبتي از اين داروها استفاده كند. يعني 6 ماه قرص بخورد و 3 ماه آمپول بزند و بعد دوباره 6 ماه قرص بخورد و... تا روزي كه بخواهد بچه‌دار شود.

متاهل‌ها هرچه زودتر بچه‌دار شوند!

اگر بيمار در مرحله‌اي باشد كه مي‌خواهد اقدام به بارداري كند و در عين حال كيست بزرگي نداشته باشد بهتر است سريع تر از داروهاي كمك باروري استفاده كند تا هرچه زودتر باردار شود. به ياد داشته باشيد اين افراد گاهي اوقات گرفتگي لوله‌هاي رحمي پيدا مي‌كنند كه با گرفتن عكس رحمي مي‌توان متوجه شد آيا مي‌توانند با اين شرايط باردار شوند يا خير. تعجيل در بارداري اين افراد ضروري است زيرا هرقدر كه مي‌گذرد قدرت باروري‌شان كاهش پيدا مي‌كند. يكي از دلايلش اين است كه اين افراد معمولا يكي، دوبار عمل مي‌شوند و كيست‌هاي تخمداني دارند كه برداشته مي‌شوند و يك مقدار از نسج تخمدان‌شان را از دست مي‌دهند. علاوه براين، چندين نوع ماده التهابي از نقاط اندومتريوز آزاد مي‌شود كه هر كدام براي اسپرم و جنين سمي هستند و مي‌توانند مانع باروري شوند.
 
اين بيماري با چند مكانيسم مختلف باعث نازايي مي‌شود. متاسفانه حتي بيماراني كه كيست و چسبندگي هم ندارند قدرت باروري‌شان نسبت به افراد عادي كمتر است، بنابراين بهتر است زودتر براي بچه‌دار شدن اقدام كنند. گاهي اوقات ديگر راهي براي برگشت به عقب باقي نمي‌ماند. متاسفانه بيماري اندومتريوز تا زمان يائسگي با بيمار است و درمان قطعي‌اش خارج كردن كامل رحم و تخمدان‌هاست كه البته اين كار براي خانم‌هاي بالاي 45 سال توصيه مي‌شود. در اين صورت بهبود خيلي زيادي در علائم بيمار پيدا خواهد شد. لازم به ذكر است كه ايجاد سرطان به دنبال اين بيماري در موارد خيلي نادر اتفاق مي‌افتد اما احتمال آن بسيار كم است و بيشتر عوارض جانبي‌اش بيمار را اذيت مي‌كند.

 



منبع: مجله سيب سبز

افزودن دیدگاه
 
 
 
 

هدف اين سايت ايجاد آگاهي و اطلاع رساني در مورد دوره عادت ماهانه، زمان شروع  دوره عادت ماهانه، زمان شروع دوره تخمك گذاري جهت اقدام به بارداري و يا جلوگيري از بارداري هاي ناخواسته و همچنين ايجاد سوابق دوره هاي ماهانه به همراه علائم و نكات درج شده روزانه براي مشتركين جهت ارائه به مراكز پزشكي مي باشد.

به آساني و سرعت مي توانيد دوره هاي ماهانه در ماههاي آينده خود را مشاهده نماييد

اگر قصد داريد براي آينده خود از قبيل مسافرت، انجام فعاليت هاي مورد نظر، اقدام به بارداري و ... برنامه ريزي نماييد و اين برنامه ها ممكن است با زمان عادت ماهانه شما تداخل داشته باشد و يا از زمان تخمك گذاري خود آگاهي نداريد، مي توانيد با استفاده از تقويم بانوان، اين نگراني را به حداقل برسانيد.سايت "تقويم بانوان" عادت ماهانه و يا دوره هاي تخمك گذاري بعدي شما را با توجه به سوابق اطلاعات دريافتي، به شما اعلام ميكند.

نگهداري علائم پيش از قاعدگي، وزن و خلق و خو جهت ارائه به مراكز پژوهشي و پزشكي

اين سايت، تنها يك تقويم براي بانوان نيست، بلكه اين امكان را به شما مي دهد كه يادداشتهاي روزانه، وزن، خلق و خو و ساير علائم جسمي و روحي خود را ثبت كرده و در صورت نياز به مراكز پژوهشي و پزشكي ارائه نماييد.

امكان فعال سازي و غير فعال سازي ارسال ايميل و پيامك

يكي از امكانات اين سايت اعلام دوره ي قاعدگي بعدي بصورت خودكار از طريق ارسال پيامك و ايميل مي باشد.شما اين امكان را داريد، در صورت تمايل و در هر زمان سرويس ارسال پيامك يا ايميل را از طريق پنل خود غير فعال نموده و در زمان دلخواه مجددا اين سرويس ها را فعال نماييد.