تاریخ انتشار: 1394/06/02 - 09:56
تعداد بازدید: 40877

يكي از مهم ترين مشكلات خانم ها در سنين باروري، اختلالات دوره ماهانه است كه در بسياري از مواقع با علائمي مثل افزايش هورمون هاي مردانه، رويش موهاي زائد، آكنه، ريزش مو و چاقي به ويژه در ناحيه شكمي همراه مي شود. در چنين شرايطي مي توانيم بگوييم كه فرد دچار يك بيماري شايع به نام سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك شده؛ بيماري زنانه اي كه با وجود شيوع بالا، درمان بسيار راحتي هم دارد. البته بسياري هم آن را يك بيماري جدي تلقي نمي كنند و به فكر درمان نيستند.

حالا سوال اينجاست كه چرا اين روزها درباره اين اختلال هورموني شايع، زياد مي شنويم؟ آيا اين بيماري فقط در خانم ها ي متاهل ديده مي شود؟ آيا رابطه اي بين سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك و سرطان وجود دارد؟ آيا عدم درمان  بيماري سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك خطرناك است و باعث ناباروي مي شود؟ با ما همراه باشيد تا به پاسخ اين پرسش ها برسيد.


بدون شك سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك (PCOS) شايع ترين اختلال عملكرد تخمداني در خانم هاست و آمارهاي جديد نشان مي دهد 12 تا 20 درصد خانم هايي كه در سنين باروري قرار دارند، به اين بيماري مبتلا مي شوند. نبايد فراموش كنيم اين آمار در مناطق مختلف، متفاوت است. به عنوان مثال آمار ابتلا به سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك در خاورميانه بيشتر است.

ژنتيك عامل اصلي بيماري سندروم تخمدان پلي كيستيك
بيماري سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك يك بيماري ارثي و ژنتيكي است كه با بالارفتن سن (پس از سن 35 سالگي) به خودي خود خوب مي شود زيرا تخمدان ها با افزايش سن كوچك مي شوند و تعداد فوليكول ها كاهش پيدا مي كند. در كنار عوامل ژنتيك، بحث عوامل محيطي نيز مطرح است. به عنوان مثال فردي كه بي تحرك است، تغذيه مناسبي ندارد و مشكل اضافه وزن دارد و زمينه ژنتيكي اين بيماري را هم دارد، به احتمال بسيار زياد دچار اين سندروم خواهدشد.

البته چاقي يك سيكل معيوب است؛ به اين معني كه داشتن اضافه وزن به شيوع سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك كمك مي كند و فردي كه به اين بيماري مبتلا است نيز دچار چاقي شكمي مي شود. نكته جالب اينكه كم كردن وزن (كاهش مصرف برنج و سيب زميني و شيريني در كنار پياده روي يك ساعته روزانه) تاثير به سزايي در درمان اين بيماري دارد.

سندروم تخمدان پلي كيستيك باعث اختلال در قاعدگي مي شود
از نظر زماني به پريودي غيرعادي گفته مي شود كه فاصله ميان دو عادت ماهانه، طول روزهاي پريود و مقدار خون ريزي تغيير كند و ما هميشه براي اين تغييرات يك محدوده طبيعي در نظر مي گريم. اصولا پريود شدن خانم ها مانند يك ساعت، منظم نيست و اگر هم منظم باشد، دليلي بر سلامت بيشتر فرد نسبت به بقيه افراد تلقي نمي شود.

توجه داشته باشيد هر تاخيري را نمي توان دوره ناميد. به طور مثال، اگر خانمي هر 28روز يك بار پريود مي شود اما حالا بعد از گذشت 31 روز پريود شده است، اصلا غيرطبيعي نيست اما اگر بيش از 10 روز عادت ماهانه خانمي جلو يا عقب بيفتد، اين امر غيرعادي است. هم چنين اگر خانمي فقط يك بار در سال اختلال دوره پريود پيدا كرد و عادت ماهانه نشد، نبايد نگران نشود، اما اگر اين اتفاق تكرار شد ميتواند علامتي از قطع دوره باشد. از طرفي پريودشدن تابع تغييرات گوناگون در مغز انسان است و رابطه مستقيمي با مغز دارد.

 به طور مثلا، مسافرت، استرس ناشي از يك امتحان، يك شادي ناگهاني و يك شوك روحي مي تواند در پريود اختلال ايجاد كند و حتي باعث قطع پريود شود. حال اگر اين قطع دور به بيش از يك ماه ادامه پيدا كرد و تكرار شد درواقع اختلالات پريود محسوب مي شود كه به طور معمول با افزايش هورمون هاي مردانه، رويش موهاي زائد، ايجاد آكنه در صورت و بدن، ريزش مو و چاقي همراه است.

در چنين شرايطي مي گوييم فرد دچار بيماري سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك (PCOS) شده است. البته گاهي افراد لاغرهم دچار اين سندروم مي شوند. به همين دليل مي گوييم سه معيار اصلي براي تشخيص سندورم تخمدان هاي پلي كيستيك بايد وجود داشته باشد؛ اختلال پريود (شايع ترين علامت)، تشخيص به كمك سونوگرافي و افزايش هورمون هاي مردانه.

نامگذاري اشتباه؟!
شايد سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك نام مناسبي براي اين بيماري نباشد چون بيمار با شنيدن اين نام فكر مي كند در بدنش كيست هاي بزرگي دارد، در حالي كه اصلا اين طور نيست. درواقع در خانم هاي مبتلا به اين سندروم، فوليكول هاي كوچكي در حد 2 يا 3 ميلي متر درست مثل نگين هاي يك انگشتر تخمدان را احاطه كرده اند و تخمك آزاد نمي شود، بنابراين با تجويز سونوگرافي مي تواند اندازه و تعداد اين فوليكول ها را تشخيص داد و نسبت به درمان اقدام كرد.

در بيماري سندروم تخمدان پلي كيستيك مجرد يا متاهل بودن مطرح نيست
در ايران بسياري از خانم ها پيش از ازدواج دچار اختلالات پريود هستند، يعني ممكن است فرد يك ماه به صورت طبيعي پريود شود، چند ماه اصلا خونريزي ماهانه نداشته باشد و يك مرتبه سه هفته پشت هم دچار خونريزي شديد شود. اگر خانمي در دوران مجردي دچار اختلال پريود شود و هيچ علامت ديگري مثل پرمويي را نداشته باشد، از نظر پزشكي جاي نگراني نيست و نيازي به مصرف دارو ندارد، اما در صورتي كه اين اختلال با علائمي مثل افزايش هورمون هاي مردانه، چاقي، ريزش مو، آكنه و... بروز كند و در سونوگرافي هم فوليكول ها قابل مشاهده باشند، براي فرد دارو تجويز مي كنيم.

البته سندورم تخمدان هاي پلي كيستيك با وجود شيوع بالا، درمان آساني دارد و درمان هاي دارويي درباره اين بيماري ها بسيار خوب جواب مي دهند و نيازي به كارهاي پيچيده، عمل جراحي و داروهاي گران قيمت نيست. به طور مثال، قرص هاي ضدبارداري جديدي در بازار موجود است كه علاوه بر منظم كردن دوره پريود، آثار بسيار مثبتي در درمان عوارض اين بيماري دارند.

درواقع كار ما اين است كه بيماري را كنترل كنيم، به اين ترتيب كه بيمار براي مدت يك سال دارو مصرف مي كند و بعد از گذشت يك سال دارو را قطع مي كنيم. اگر بيماري فرد عود نكرد، يعني مشكل او برطرف شده است، در غير اين صورت، مصرف دارو را تا بهبود فرد ادامه مي دهيم كه گاهي ممكن است سال ها طول بكشد.

 در بسياري از مواقع اين سوال براي خانم ها مطرح مي شود كه اگر من پيش از ازدواج قرص جلوگيري بخورم، دچار عوارضي مثل چاقي يا حتي ناباروري نمي شوم؟ آيا مصرف اين قرص ها خطرناك نيست؟ در پاسخ به اين افراد بايد بگويم مصرف اين داروها تنها مشكلات هورموني را از بين مي برد اما نخوردن دارو احتمال بروز سرطان به ويژه سرطان رحم و سينه را افزايش مي دهد؛ بنابراين چنين بارورهاي نادرستي فقط روند درمان را به تاخير مي اندازد و هيچ پايه علمي ندارد.

ترس متاهل ها از ناباروري
شايع ترين علت ناباروري هورموني در خانم ها بيماري سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك است و خبر خوشحال كننده اينكه درمان هاي خوبي هم براي اين نوع نازايي وجود دارد. فردي كه منظم پريود مي شود، به احتمال 98درصد تخمك گذاري مي كند. ولي خانمي كه چند ماه يك بار پريود مي شود و سيكل نامنظمي دارد، احتمالا تخمك گذاري نمي كند. براي اين خانم داروهاي تحريك تخمك گذاري تجويز مي كنيم و فرد بعد از گذشت مدت كوتاهي معمولا به راحتي باردار مي شود، بنابراين خانم هاي مبتلا به اين سندروم نبايد نگران ناباروري باشند، مگر اينكه بچه دار نشدن شان علت هاي ديگري هم داشته باشد.

اگر بيماري سندروم تخمدان  پلي كيستيك را درمان نكنيم...
همان طور كه گفتم هدف ما از درمان سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك اين نيست كه براي خانمي پريود منظم ايجاد كنيم بلكه بايد جلوي مشكلات هورموني را بگيريم. درواقع خانمي كه تخمك گذاري نمي كند، تخمدان او داراي فوليكول هايي است كه استروژن ترشح مي كنند، پس هورمون پروژسترون (ضداستروژن) ندارد و فقط در معرض هورمون استروژن قرار مي گيرد و هورمون پروژسترون به او نمي رسد. حتي اين همه ماجرا نيست.

بيماري سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك در صورت درمان نشدن عوارض درازمدتي هم ايجاد مي كند كه سندروم متابوليك ناميده مي شود. ميزان قند خون و كلسترول او افزايش مي يابد و فرد در معرض بيماري هاي قلبي و عروقي، ديابت و فشار خون قرار مي گيرد.

در بيماري سندروم تخمدان  پلي كيستيك پيشگيري مطرح نيست
از آنجا كه سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك يك بيماري ژنتيكي است و از اوايل دوران بلوغ خودش را نشان مي دهد، نمي توانيم روش هاي يپيشگيري خاصي به افراد توصيه كنيم. البته شايد ورزش و تحرك بدني بالا در كنار رژيم غذايي سالم جلوي بروز اضافه وزن را بگيرد و احتمال ابتلا به سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك را كاهش دهد، اما هميشه هم نمي توان به اين فرمول اعتماد كرد.
حتي نمي توانيم بگوييم همه افراد چاق دچار سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك مي شوند و همه لاغرها بايد خيال شان از بابت ابتلا به اين سندروم راحت باشد، زيرا نبايد عامل ژنتيك را ناديده بگيريد.

توصيه هاي محققان درباره سندروم تخمدان پلي كيستيك
اگر سندروم تخمدان پلي كيستيك داريد، صبحانه بخوريد! اينكه مصرف صبحانه مانع بروز اضافه وزن مي شود، اصلا خبر جديدي نيست اما متخصصان انگليسي به تازگي اعلام كرده اند صرف اين وعده غذايي ممكن است مشكل ناباوري شما را نيز حل كند!

براساس مطالعات اين متخصصان، يكي از مهم ترين دلايل بچه دار نشدن خانم ها، بي نظمي هاي قاعدگي ناشي از سندروم تخمدان پلي كيستيك است، در حالي كه مصرف صبحانه به ويژه استفاده از تخم مرغ و آبميوه طبيعي به مرور زمان باعث لاغري مي شود و همين كاهش وزن، تنظيم عملكرد هورمون ها را به همراه دارد و در درمان سندروم پلي كيستيك موثر است. بنابراين با مصرف صبحانه در كنار داروهايي كه پزشك تان تجويز كرده است، مي توانيد از شر اين مشكل و عوارض ناشي از آن مثل ريزش مو، افزايش موهاي زائد و... خلاص شويد.

طب سنتي و درمان سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك
آيا به كمك طب سنتي اين بيماري درمان مي شود؟ اين سوال بسياري از خانم هايي است كه به طب سنتي علاقه مند هستند. بايد گفت سندروم تخمدان هاي پلي كيستيك در طب سنتي بنا بر مزاج هاي مختلف درمان هاي متفاوتي دارد. علاوه بر اين به معاينات تكميلي هم نياز است.

بنابراين اگر دچار اين مشكل هستيد بايد از خوردن غذاهاي چرب، قهوه، كاكائو و فعاليت هاي پراسترس اجتناب كنيد و در مقابل كاهو، مرباي زرشك، مرباي بالنگ و مركبات را در سبد غذايي خود قرار دهيد. همچنين مي توانيد اثر دم نوش گياه زيرفون و دم كرده رازيانه را امتحان كنيد. البته توصيه مي شود در اولين فرصت ممكن به پزشك متخصص طب سنتي مراجعه كنيد تا به صورت اصولي در مان شويد. در اين ميان برخي گياهان دارويي هم در درمان اين بيماري موثرند كه عبارت اند از:

- شيرين بيان
- گياه پنج انگشت
- نخل اره اي
-گل صدتوماني


منبع : ماهنامه تندرستي

افزودن دیدگاه
 
 
 
 

هدف اين سايت ايجاد آگاهي و اطلاع رساني در مورد دوره عادت ماهانه، زمان شروع  دوره عادت ماهانه، زمان شروع دوره تخمك گذاري جهت اقدام به بارداري و يا جلوگيري از بارداري هاي ناخواسته و همچنين ايجاد سوابق دوره هاي ماهانه به همراه علائم و نكات درج شده روزانه براي مشتركين جهت ارائه به مراكز پزشكي مي باشد.

به آساني و سرعت مي توانيد دوره هاي ماهانه در ماههاي آينده خود را مشاهده نماييد

اگر قصد داريد براي آينده خود از قبيل مسافرت، انجام فعاليت هاي مورد نظر، اقدام به بارداري و ... برنامه ريزي نماييد و اين برنامه ها ممكن است با زمان عادت ماهانه شما تداخل داشته باشد و يا از زمان تخمك گذاري خود آگاهي نداريد، مي توانيد با استفاده از تقويم بانوان، اين نگراني را به حداقل برسانيد.سايت "تقويم بانوان" عادت ماهانه و يا دوره هاي تخمك گذاري بعدي شما را با توجه به سوابق اطلاعات دريافتي، به شما اعلام ميكند.

نگهداري علائم پيش از قاعدگي، وزن و خلق و خو جهت ارائه به مراكز پژوهشي و پزشكي

اين سايت، تنها يك تقويم براي بانوان نيست، بلكه اين امكان را به شما مي دهد كه يادداشتهاي روزانه، وزن، خلق و خو و ساير علائم جسمي و روحي خود را ثبت كرده و در صورت نياز به مراكز پژوهشي و پزشكي ارائه نماييد.

امكان فعال سازي و غير فعال سازي ارسال ايميل و پيامك

يكي از امكانات اين سايت اعلام دوره ي قاعدگي بعدي بصورت خودكار از طريق ارسال پيامك و ايميل مي باشد.شما اين امكان را داريد، در صورت تمايل و در هر زمان سرويس ارسال پيامك يا ايميل را از طريق پنل خود غير فعال نموده و در زمان دلخواه مجددا اين سرويس ها را فعال نماييد.